Instagram w liczbach + 10 kont, które warto obserwować
Na co warto wybrać się do kina we wrześniu?

Wybór idealnej skórzanej kurtki nie jest łatwy, ale to chyba nic zaskakującego, bo wybór żadnej części garderoby łatwy nie jest. Zwłaszcza, kiedy się jest przy hajsie – bo wiadomo, że jak w portfelu przeciąg, to się człowiekowi nagle wszystko podoba i wszystko wspaniale leży, za to kiedy przychodzi Matki Boskiej Pieniężnej, nagle w sklepach okazują się leżeć same worki po ziemniakach w szaroburych odcieniach maskujących. Co zrobić, takie życie.

Wybór kurtki skórzanej jest jednak decyzją jeszcze trochę trudniejszą ze względu na cenę. Chociaż zdarza się ustrzelić okazję za 200 zł, to poniżej tej ceny można już raczej szukać tylko w lumpeksach i na Allegro. Ja sama kilka lat temu dorwałam czarną skórę ze Stradivariusa i noszę ją do dzisiaj – jest cudownie miękka i wytrzymała, a do tego ma mój ulubiony krój pilotki. Nieprędko ją czymś zastąpię, chociaż w poniższej selekcji znalazła się jedna pozycja, która złamała mi serce…

7

1. Ramoneska ASOS | 2. Ramoneska Schott NYC | 3. Ramoneska Nine by Savannah Miller | 4. Ramoneska Stradivarius

Ramoneska to obecnie chyba najpopularniejszy krój kurtki skórzanej, zwłaszcza w czarnej wersji kolorystycznej. Zapinana nieco po skosie, z dużym, wykładanym kołnierzem, często nabijana jest dodatkowo ćwiekami i nierzadko posiada jeszcze pasek. W wydaniu damskim zwykle jest raczej dopasowana i niemal zawsze dość krótka. Szczerze mówiąc, nie przepadam za tym fasonem – nie podoba mi się, jak układa się na dużym biuście no i nie lubię, jak mi ciągnie po nerkach. Jeśli miałabym chodzić w ramonesce, to w oversize’owej lub w ogóle w męskiej, w stylu takim jak nr 3 z powyższej grafiki – gruba, ciężka skóra, brak ozdób, lekki efekt znoszenia sugerujący kilometry przebyte na Harleyu po amerykańskich rozdrożach.

Jeśli szukacie ramoneski w zagranicznych sklepach internetowych, wpiszcie w wyszukiwarkę biker jacker, czyli po prostu kurtka motocyklowa. Polska nazwa utarła się za sprawą popularności kapeli Ramones i to właśnie środowisko rockowo-metalowo-punkowe wylansowało i podtrzymywało przez lata modę na noszenie tego typu okrycia – dość przypomnieć słynne stylówki Sida Viciousa, Axela Rose’a, członków zespołów Motörhead, Amebix czy Metallica. Chociaż dzisiaj może nie każdy o tym pamięta, takie kurtki nosili w kraju także depeszowcy.

8

1. Ramoneska Guess Jeans | 2. Ramoneska Pull&Bear | 3. Ramoneska Just Cavalli | 4. Ramoneska Stradivarius

Zanim jednak ramoneską pokochali chłopcy metalowcy, była przede wszystkim atrybutem zbuntowanych twardzieli z Hollywood. Kojarzymy ją przede wszystkim z Jamesem Deanem i Marlonem Brando. Ale tak naprawdę wszystko zaczęło się w roku 1913, wraz z narodzinami kultowej dzisiaj marki Schott NYC. Jej obszerną historię w obrazkach znajdziecie w albumie “100 Years of An American Original” autorstwa Rina Tanaki, dość jednak powiedzieć, że firma do dziś jest własnością rodziny Schottów i produkuje większość swoich ubrań na terenie USA, dostarczając kurtek (i nie tylko!) wszystkim, którzy chcą obcować z legendą.

To właśnie braciom Schott, Irvingowi i Jackowi, przypisuje się zastosowanie po raz pierwszy w historii kurtki… zamka błyskawicznego. W roku 1928 powstała pierwsza kurtka motocyklowa Perfecto, sprzedawana wówczas w salonach Harleya Davidsona za 5,50 $, która dziś ma własną stronę na Wikipedii – jak wiele znacie ubrań, które mogą się tym pochwalić? Okrycia z tej serii dostępne są w sprzedaży do dzisiaj – chociaż zmieniają się numery porządkowe i detale, charakter pierwotnej ramoneski pozostaje wciąż zachowany. Jeśli więc szukacie kurtki, która wygląda jak zdarta z Marlona Brando, świetnie trafiliście. Bo jeśli mowa o Marlonie, to między innymi właśnie za jego sprawą kurtki Schotta zawładnęły masową wyobraźnią – chociaż II wojna światowa zmusiła braci do przestawienia się na produkcję odzieży dla wojska (m.in. kurtek typu bomber, czyli pilotek oraz krótkich, wełnianych płaszczy typu peacot – marka do dziś współpracuje z organami militarnymi na podstawie ważnego kontraktu), to już w 1953 roku na ekrany kin trafił „Dziki” (1953) Laslo Benedeka, a razem z nim – przystojny i niebezpieczny Johnny Strabler, lider Black Rebels Motorcycle Club, obiekt westchnień kobiet na całym świecie.

6

1. Jasnobrązowa ramoneska z paskiem Stradivarius | 2. Jasnobrązowa ramoneska Oakwood | 3. Brązowa ramoneska z haftem Joe Browns | 4. Brązowa ramoneska R studio | 5. Brązowa ramoneska Stradivarius

Model, który nosił Brando w „Dzikim” to właśnie Perfecto, a dokładnie – #618 Perfecto, który od pierwszej wersji, modelu #613 One Star, różnił się tylko brakiem gwiazdek na epoletach (gwiazdki, które widać w filmie na naramiennikach kurtki Brando, zostały doszyte). Ta mała różnica miała zaskakujące konsekwencje: sklepy borykały się z częstymi kradzieżami gwiazdek z #613, które następnie były naszywane na nieco tańszy, nowszy model. Sama nazwa linii, zaczerpnięta od ulubionych cygar jej twórców, nie narodziła się bez powodu – bracia Schott obawiali się, że ich żydowskie nazwisko nie będzie czymś, co bikerzy chcieliby nosić na swoich kurtkach. Niezależnie od tego, czy mieli wówczas rację, Perfecto to dziś żywa legenda, a Marlonowi zawdzięcza trwały związek z kulturą buntu, zwłaszcza wśród amerykańskich nastolatków – do tego stopnia, że skorzane ramoneski zostały w szkołach zakazane, a w niektórych hrabstwach Anglii i stanach USA wycofano je ze sprzedaży (model #613 One Star był jednak produkowany w niezniemionej formie aż do połowy lat 80., a kilka lat później powrócił po kosmetycznych zmianach; co stało się z oryginalną kurtką Marlona – do dziś nie wiadomo). Pamiętacie o wiele późniejszy musical „Grease” (1978) Randala Kleisera i kurtki Danny’ego Zuko oraz jego najlepszego kumpla, Kenickie’ego? Nie bez powodu ta dwójka wyróżniała się na tle pozostałych uczniów noszących grzeczne swetry, marynarki i kurtki baseballówki (czyli college lub varsity jackets): skórzana ramoneska stała się symbolem nonkomformizmu, co niekoniecznie przysporzyło marce popularności wśród praworządnych obywateli.

Chociaż bracia mieli swoje powody, nie miał ich inny fan ramoneski, James Dean. „Buntownik bez powodu” podobno rzadko rozstawał się ze swoją ulubioną kurtką, zarówno na planie filmowym jak i poza nim – wybrany przez niego model Perfecto #651 nie jest już dzisiaj produkowany, jednak krążą plotki o tym, jakoby miał powrócić do regularnej sprzedaży.

4

1. Srebrny bomber TOMAOTOMO by Tomasz Olejniczak | 2. Szara ramoneska Oakwood | 3. Czerwona ramoneska Oakwood | 4. Niebieska ramoneska Joe Browns | 5. Czerwona kurtka typu Café Racer Pepe Jeans

Historia ramoneski nie kończy się na Jamesie Deanie. Seksualnie niebezpieczny Elvis Presley miał swój wkład w proces utożsamienia jej z mrocznym obiektem pożądania. Tłum szalał: córki – z podniecenia, matki – raczej ze strachu, Król prężył się na scenie i kolekcjonował klasyczne motocykle oraz ciężkie Harleye Davidsony, a na koncertach pojawiał się spowity od stóp do głów w czarną skórę. Razem z Deanem i Brando Presley (oraz inni muzycy tamtego okresu wraz z całym nurtem rockabilly) inspirował kształtującą się powoli już od lat 40. subkulturę greaserów, nazywanych tak od charakterystycznej, zaczesanej nieodłącznym grzebieniem w tzw. kaczy kuper (duck tail) lub pompadour na pomadzie lub brylantynie fryzury (od ang. grease – tłuszcz, smarować). Zarzucona niedbale na czarny lub biały t-shirt z długimi, podwijanymi rękawami, motocyklowa kurtka stanowiła nieodłączny element ich wizerunku, podobnie jak ciężkie buty motocyklowe lub wojskowe, creepersy (ich oryginalna nazwa to brothel creepers, czyli burdelowe pełzaki i od dzisiaj właśnie tak będę je już zawsze nazywać), winklepickersy lub kowbojki (ewentualnie trampki do gry w koszykówkę Converse, model Chuck Taylor All-Stars) oraz dzinsy Levi’s model 501 albo 503 z podwiniętymi nogawkami (tudzież luźne spodnie robocze z diagonalu lub bawełny). W pełnej krasie możecie przyjrzeć się greaserom w – nomen omen – wspomnianym musicalu „Grease”, zwłaszcza w scenach z udziałem niebezpiecznego Leo Balmudo i jego ekipy Skorpionów.

Poszukujący nowego wzorca do naśladowania w nudnych latach 50., zmęczeni modelem amerykańskiego herosa – bohatera wojennego, młodzi Amerykanie zwrócili się tłumnie ku nonkonformistom. Reprezentujący w „Buntowniku bez powodu” (1955) Nicholasa Raya wszystkich społecznych wyrzutków Dean, także za sprawą gwałtownej śmierci, którą poniósł w wyniku wypadku samochodowego, stał się legendą.

1

1. Zamszowa ramoneska ASOS | 2.  Zamszowa kurtka R studio w morskim odcieniu | 3. Oliwkowa zamszowa ramoneska MUSES | 4. Beżowa zamszowa ramoneska z paskiem Noisy | 5. Zamszowa ramoneska Robert Kupisz QΠШ

Wywodzący się z niższej i średniej warstwy klasy robotniczej w USA greaserzy w latach 50. i 60. nazywani byli także hoodsami (od ang. hoodlum – chuligan, opryszek) i kojarzono ich przede wszystkim z biedniejszymi dzielnicami o wyższym stopniu przestępczości. Chociaż podobne ruchy pojawiały się na całym świecie, m.in. w Anglii (rockersi), Nowej Zelandii, RPA, Niemczech, Japonii (Bosozoku), Szwecji (raggare), Francji, a nawet w Polsce (bikiniarze), amerykańcy greaserzy odróżniali się od swoich kolegów uwielbieniem nie tylko dla klasycznych motocykli, ale także chopperów, cruiserów oraz obdarzonych potężnymi silnikami samochodów sportowych i Hot Rodów.

Mniej więcej od lat 50. do gangów motocyklowych i subkultury greaserów należały także dość licznie kobiety, tworzące własne ugrupowania i często traktowane i przedstawiane w kulturze popularnej jako w pewnym sensie przynależące do konkretnych męskich członków gangów. Kobiece gangi walczyły między sobą w równym stopniu, co męskie i były postrzegane w ten sam sposób, jeśli nie gorzej (wiadomo, kobiecie nigdy nie wypada) przez społeczeństwo. Przykładem tego, chociaż i tak bardzo łagodnym, są postaci odtwarzane przez Stockard Channing (Betty Rizzo) oraz Michelle Pfeiffer (Stephanie Zinone) w „Grease” i „Grease 2” (1982) Patricii Birch, chociaż nie ma tam mowy o kobietach dosiadających samodzielnie maszyn.

Warto wiedzieć, że chociaż w „Dzikim”, „Buntowniku bez powodu” oraz późniejszych „Wyrzutkach” Coppoli prezentowane jest środowisko białych Amerykanów, są to raczej wyjątki od reguły niż powszechny model. W kulturze popularnej greaserzy pojawiają się zwykle jako żyjący w mieście przedstawiciele innych grup etnicznych, należący do klasy robotniczej: często akcentuje się ich włoskie, iberyjskie, latynoskie lub irlandzkie pochodzenie, a nierzadko pojawiają się między nimi Chińczycy, Afroamerykanie lub… Żydzi, jak w filmach „Szkolna dżungla” (1955) Richarda Brooksa, „Młodzi dzicy” (1961) Johna Frankenheimera, „Chłopaki z Flatbush” (1974) Martina Davidsona i Stephena Verony czy „Włóczęgi” (1979) Philipa Kaufmana. Nie inaczej jest z „Grease” i „Grease 2” – już odczytując nazwiska niektórych bohaterów i śledząc ich akcenty, nietrudno zgadnąć, że sporo tam włoskiej krwi, ale nie brak i akcentu polskiego (Dawid Adam „Davey” Jaworski w „Grease 2”; co ciekawe, w oryginalnym scenariuszu do musicalu, na podstawie którego powstał film, główna bohaterka „Grease” nazywa się Sandy Dumbrowski i również ma polskie korzenie – jej narodowość zmieniono w filmie z uwagi na australijski akcent Olivii Newton-John).

1

1. Ramoneska z wycięciami MUSES | 2. Różowa bomber z oryginalnymi rękawami TOMAOTOMO by Tomasz Olejniczak | 3. Ramoneska z białym kołnierzem Schott | 4. Krótka kurtka z frędzlami ASOS | 5. Wiśniowa ramoneska Freaky Nation | 6. Ramoneska z grubej skóry z aplikacjami ASOS

W latach 70. i 80. ramoneskę pokochało środowisko punkowe i natychmiast pojawiły się na niej ćwieki, dżety, łańcuchy i inne wyraziste dodatki – Perfecto stała się znakiem rozpoznawczym członków zespołu Ramones, a dla japońskiego power trio Guitar Wolf, grającego garażowego rocka, stworzono nawet specjalną wersję modelu #613, nazwaną 613GW. Od tamtych czasów kurtki te towarzyszyły już równie często mężczyznom, co kobietom – to ostatnie przede wszystkim za sprawą Debbie Harry, Françoise Hardy i Joan Jett, a także m.in. Madonny.

W oswajaniu kultowego okrycia pomagała kultura popularna, skierowana do masowego odbiorcy: Henry Winkler jako Arthur „The Fonz” lub „Fonzie” Fonzarelli w serialu „Happy Days” (1974-1984), chociaż nosił już zupełnie inny model, przekonywał odbiorców, że skórzana kurtka i motocykl nie oznaczają wyjętego spod prawa zabijaki. Jego bohater miał wysokie morale i – chociaż oczekiwał od otoczenia, że wszyscy będą traktować go jak lidera – stawał w obronie słabszych i traktował ludzi z szacunkiem; nie przez przypadek był również postrzegany przez kobiety jako atrakcyjny i godny pożądania. Ciemnobrązowa skórzana pilotka ze ściągaczami na biodrach i rękawach stanowiła kontrę dla gardzącego całym światem symbolu seksu z nieodłącznym papierosem w ustach, tworząc alternatywny role model dla młodych mężczyzn. Jako spadkobierca greaserów Fonzie dziedziczył po nich włoskie korzenie, zamiłowanie do motocykli, wizerunek oraz szacunek należny przywódcy, którym się cieszył, nie otaczał go już jednak nimb społecznego wyrzutka. Greaser został okiełznany i założył wygodne kapcie.

Ramoneska tymczasem stawała się glamour: w 1986 towarzyszyla młodziutkiej Madonnie na planie klipu „Papa Don’t Preach”, a rok później pojawiła się na okładce „Bad” Michaela Jacksona. Stamtąd już niedaleko jej było do świata wielkiej mody: sięgali po nią chętnie Calvin Klein i jego ówczesna żona, Kelly, a już w roku 1991 spowita w czarną skórę Helena Christensen pozowała Peterowi Lindberghowi na motocyklu w sesji dla amerykańskiego „Vogue’a”.

nietypowa

1. Koniakowa kurtka typu Café Racer Oakwood | 2. Żakiet Phase Eight | 3. Dopasowana kurtka typu Café Racer mbyM | 4. Klasyczna kurtka Oakwood | 5. Koniakowa kurtka typu Café Racer Be Edy | 6. Żakiet ze skóry jagnięcej Patrizia Aryton

Marka Schott ma na koncie jednak nie tylko to jedno arcydzieło: jeśli oglądaliście film „Swobodny jeździec” (1969) Denisa Hoppera z Peterem Fondą, to być może Waszą uwagę zwróciło nie tylko rzucające na kolana tłumaczenie tytułu (w oryginale „Easy Rider” – zaprawdę, polska szkoła przekładu ma się dobrze od dawien dawna), sugerujące raczej hippikę niż ciężkie maszyny, ale także kurtka głównego bohatera, Wyatta. Model ten, nazywany kurtką motocyklową typu Café Racer, dziedziczy swoje imię po lekkim motocyklu przeznaczonym do szybkiej jazdy na krótkich odcinkach, który zdobył ogromną popularność wśród rockersów w Wielkiej Brytanii w latach 50. i 60. Motocykle typu Café Racer, jak wskazuje sama nazwa, służyły młodzieży głównie do przemieszczania się (ze sporą prędkością) pomiędzy kolejnymi miejscami spotkań, zaś charakterystyczna kurtka szybko przeszła z szaf bikerów do garderoby codziennej, na stałe zadomawiając się w niej obok eleganckiej odzieży. Dziś okrycie to z powodzeniem zastępuje przy pewnych okazjach czarną marynarkę w damskiej szafie, nadając stylizacjom rockowego sznytu i nie popadając jednocześnie w przesadę: prosty krój ze stójką sprawia, że blisko mu do klasycznego żakietu i zaledwie kilka kosmetycznych zmian w projekcie może sprawić, że się nim staje (Phase Eight).

Planując ten wpis nie nastawiałam się zupełnie na grzebanie w historii skórzanej kurtki, jednak moje serce skradł numer 1 ze zdjęcia poniżej – ciężka, gruba pilotka na ciepłym kożuszku, która przypomniała mi o mojej fascynacji modelami Burberry Prorsum z kolekcji na jesień 2010. Ponieważ nazwa Schott powracała do mnie przy okazji tworzenia tej selekcji jeszcze kilkakrotnie, ostatecznie sprawdziłam, kto zacz – i dopiero wówczas odkryłam, że zakochałam się w kurtce tej samej marki, którą nosił boski Marlon. Jak to nie jest przeznaczenie, to nie wiem, co nim jest. Niestety, ceny okryć Schott są dla mnie równie zaporowe jak tych od Burberry – pozostaje więc wyjść bogato za mąż lub zacząć naprawdę ciężko pracować. Albo po prostu sprzedać nerkę.

5

1. Pilotka z kożuszkiem Schott NYC | 2. Długa kurtka ze sztucznym futerkiem TOMAOTOMO by Tomasz Olejniczak | 3. Kurtka motocyklowa typu Café Racer z odpinanym kapturem Freaky Nation | 4. Ramoneska z futerkiem Jofama

Ustępująca dziś popularnością ramonesce skórzana pilotka (flight jacket, bomber jacket, bombadier jacket albo aviator jacket) została, jak sama nazwa wskazuje, zaprojektowana oryginalnie dla lotników podczas I wojny światowej. Jej zadaniem było utrzymanie ciepła, stąd ciężka, gruba skóra, ściągacze przy rękawach i w pasie, masywne suwaki ze skrzydełkami z materiału zabezpieczającymi przed wiatrem oraz podbicie z naturalnego futra lub kożucha baraniego. Klasyczny model ze skóry owczej narodził się w roku 1928 w Anglii w pracowni Lesliego Irvina, który szybko stał się głównym dostawcą kurtek dla RAFu. Przy temperaturze powietrza, spadającej wysoko nad ziemią nawet do -50 °C i niezupełnie szczelnej kabinie pilota, ciepłe, nieprzepuszczające zimna okrycie było jednym z najważniejszych elementów wyposażenia lotnika. To właśnie taka kurtka ochroniła Johna A. Macready’ego przed chłodem, kiedy pobił rekord świata w kwietniu 1921 roku, wznosząc się na wysokość niemal 12,2 kilometra swoim samolotem z otwartym [sic!] kokpitem – mówi się, że podobno wówczas nie zmarzł. Podobne okrycie (oraz kilka innych, podobnych) posiadała również Amelia Earhart.

Dziś kożuch lub futro zastępuje się najczęściej kożuchem syntetycznym lub wełną, bądź całkowicie rezygnuje się z dodatkowego ocieplenia, pozostawiając pilotce tylko charakterystyczne, zazwyczaj dzianinowe ściągacze oraz mały, trójkątny kołnierzyk z kożuszka (w stylu kurtki Toma Cruise’a w „Top Gun” Tony’ego Scotta z 1986 roku) lub wykładany, szeroki kołnierz z możliwością zapięcia do samego końca, aż po wysoką, wywijaną stójkę, czasami spinaną dodatkowymi paskami (jak w powyższej kurtce Schott). Z uwagi na znaczny postęp technologiczny i system podtrzymywania temperatury w kokpicie ciężkie skórzane kurtki nie są już pilotom potrzebne – obecnie wykorzystuje się w tych celach raczej nowoczesne, lekkie mieszanki jedwabiu i nylonu. Chociaż zaliczają okresowe skoki popularności i nie należą do dóbr deficytowych, pilotki obecnie nie są tak modne jak inne modele i zdecydowanie rzadziej pojawiają się w magazynach o modzie, zwłaszcza w kontekście damskich stylizacji.

2

1. Biała kurtka z baskinką TOMAOTOMO by Tomasz Olejniczak | 2. Biały bomber TOMAOTOMO by Tomasz Olejniczak | 3. Kremowa ramoneska Goosecraft | 4. Biała ramoneska z paskiem Stradivarius | 5. Biała ramoneska z paskiem Schott | 6. Srebrna ramoneska MUSES

Dziś po kultowe okrycie sięgają przedstawiciele subkultur, rasowi bikerzy, gwiazdy i wszelkiej maści celebryci, konsumenci światowych trendów i w zasadzie każdy, komu z tym stylem jest po drodze. W „skórze” często pojawia się Rihanna, a już w latach 90. stała się ona także częścią wizerunku „modelki na służbie” (później także i „po godzinach”), charakterystycznego m.in. dla Cindy CrawfordKate Moss. Skórzaną kurtkę można znaleźć na wielu zdjęciach ze światowych tygodni mody, zwłaszcza nowojorskiego i paryskiego, we wszystkich możliwych odmianach, kolorach i fasonach gości regularnie na wybiegach projektantów (lansują ją m.in. Nicolas Ghesquière i Alexander Wang), festiwalach muzycznych, znajduje się w ofercie większości popularnych sieciowek i regularnie pojawia się w magazynach dyktujących trendy na obecny i przyszłe sezony. Chociaż zmieniają się odcienie, a sama kurtka zyskuje nową długość, dodatkowe wycięcia, frędzle, aplikacje, zapięcia i wykończenia, to przyjemna w dotyku faktura naturalnej skóry i jej charakterystyczny zapach sprawiają, że to okrycie pozostaje nieodmiennie seksowne i uwodzicielskie, a przy tym niepozbawione buntowniczego charakteru.

 

Za mało kurtek? Sprawdź tutaj.
 

Instagram w liczbach + 10 kont, które warto obserwować
Na co warto wybrać się do kina we wrześniu?