American Honey (reż. Andrea Arnold, 2016) – 8/10 ♥
Nominacje: Złota Palma (konkurs główny), Nagroda Gotham (najlepsza przełomowa rola aktorska), MFF w Toronto – nagroda Festiwalowa w sekcji ‘Special Presentations’
Nagrody: Cannes – Nagroda Jury
Mam ogromną słabość do takiego kina: słonecznego, letniego, zalanego promieniami słońca i emanującego buzującą, młodzieńczą energią. I nie przeszkadza mi nawet, że ten entuzjazm ma sobie sporo goryczy i wypartego bólu.

Nastoletnia Star nie ma w życiu lekko: zamiast korzystać z uroków młodości, buszuje po śmietnikach w poszukiwaniu żywności, zajmuje się przybranym rodzeństwem i unika, jak może, niespokojnych rąk swojego ojczyma. Kiedy na parkingu supermarketu spotyka grupę rozbawionych nastolatków w odrapanym busiku, od razu zwraca uwagę na, nazwijmy go tak umownie, przystojnego Jake’a. Nie namyślając się przesadnie długo, Star opuszcza patologiczną rodzinę i z grupą młodych akwizytorów rusza w tour de USA, by w XXI wieku sprzedawać ludziom prenumeraty papierowych magazynów.
Już na samym starcie uderza szczerość, z jaką reżyserka kreuje postać głównej bohaterki: Star wyraźnie cierpi, opuszczając zdane na jej opiekę dzieci i wyraźnie ma świadomość, że pod jej nieobecność sprawy ulegną pogorszeniu. Nie zatrzymuje jej to jednak, dziewczyna wybiera wolność, postanawia zatroszczyć się wreszcie o siebie, zamiast krzyżować się dla idei i z poczucia obowiązku. Egoizm? A może po prostu paraliżujący strach przed życiem spędzonym w taki właśnie sposób? Na tylnym siedzeniu zatłoczonego busa Star jest wreszcie wolna, cieszy się wiatrem, wpadającym przez uchylone okno i promieniami słońca, oświetlającymi jej twarz. Powracające niespodziewanie wspomnienia o rodzinnym domu i dzieciach, które opuściła, szybko wypiera ze świadomości. Debiutująca Sasha Lane znalazła idealny, wydaje się, balans pomiędzy wyrzutami sumienia i pragnieniem zawalczenia o swoje własne życie, pozbawione cierpienia i poczucia beznadziei.
Życie domokrążcy to jednak nie rurki z kremem: Star szybko dowiaduje się, że kierująca grupą Crystal (Riley Keough – dwa razy się upewniałam, że to na pewno nie jest Kristen Stewart, bo wygląda tu niemal identycznie) nie jest dobrą ciocią, przygarniającą zagubiona młodzież, ale rekinem biznesu w skąpym bikini. Pod jej władzą, szkolona przez Jake’a (Shia LaBeouf), Star szybko staje się… cóż, beznadziejna. Bohaterka Lane nie daje się łatwo polubić: jest arogancka i knąbrna, bezczelna i nad wyraz dumna, szybko wydaje sądy i wyraźnie daje odczuć, że jest ponad wszystko i wszystkich. Na pozór po prostu przesadnie etyczna, szybko zrzuca tę maskę i przekracza niejedną granicę. Zachwycająca jest ta postać w całym swoim skomplikowaniu i naturalności, tak prawdziwa, że niemal namacalna, nie probująca wcale odczarowywać wizerunku swojego środowiska i nie wygłaszająca frazesów. Star jest jak bezpański pies, przygarnięty z ulicy, który stoczył już niejedną walkę i ostrzegawczo warczy przy każdej próbie pogłaskania.
Chociaż “American Honey” spotyka się z zarzutami, że niby “za długie” (ponad 2,5 godziny), to spędzony w kinie czas mija niepostrzeżenie, a genialna ścieżka dźwiękowa, pełna znanych hitów oraz obłędne zdjęcia rekompensują zastój mięśni tyłka. Ci jednak, którzy oczekują wysokooktanowej przygody, mogą być nieco rozczarowani: Arnold poświęca sporo czasu ekranowego na kolekcjonowanie znanych symboli i znaków rozpoznawczych: strzelające pod samo niebo płomienie z letniego ogniska, bogaci i wąsaci kowboje w pięknej willi z basenem, promienie światła, przenikające kadry i doświetlające młodzieńcze fascynacje, samotni nafciarze z kieszeniami wypchanymi dolarami i zapluskwione, brudne motele przy drodze. Ot, Ameryka w pigułce.
Eskapizm pozbawiony jest tu moralnej oceny: jedyną bezwzględną wartością dodaną pozostaje wolność, wyzwolenie od poprzedniego życia. Czy nowe jest idealne? Bynajmniej, gwarantuje ono nie mniej upokorzeń, trudnych decyzji i rozczarowań, oferuje jednak także brak odpowiedzialności za kogokolwiek prócz samej siebie. Chociaż Arnold momentami przesadza i nieco na siłę zderza ze sobą przyległe światy, to seans pozostaje czystą przyjemnością. Nawet jeśli “American Honey” nie ma w sobie mocy, która mogłaby zmienić czyjekolwiek życie.



